Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Gördüğünüz parlayan DNA bilim kurgu değil. Aksolotllar, kemik, kas, sinir ve deriyi mükemmel bir şekilde yeniden oluşturan güçlü rejenerasyon yollarını harekete geçirir. Northeastern Üniversitesi'nden Profesör James Monaghan, aksolotlların retinoic asit adlı molekülü kullanarak hücrelere ne yeniden oluşturması gerektiğini söylediğini keşfetti.

İnsanlarda Neden Kapandı?

İnsanlarda da bu genetik devrelerin çoğu hala mevcut, ancak bizde bunlar yaralanma sonrasında devre dışı kalıyor. Vücudumuz dokuyu yeniden oluşturmak yerine, yaraları skar dokusuyla kapatmaya yönelir. Bilinmeyen bir nedenden dolayı, hücrelerimizin çoğu rejeneratif işaretleri "dinleme" yeteneğini rahimde kaybediyor.

mTOR: Aşırı Hassas Anahtar

Stanford araştırmacıları, aksolotlların mTOR adlı protein üretim anahtarının ultra hassas bir versiyonuna sahip olduğunu keşfetti. Aksolotl mTOR'u uyarıya aşırı hassas ama kanser riskini artıracak kadar hiperaktif değil. Bu, aksolotllardaki düşük kanser oranını açıklayabilir.

Geleceğe Umut

Bilim insanları şu anda, aksolotlarda rejenerasyonun neden sürekli açık kaldığını ancak insanlarda kapandığını araştırıyor. Monaghan şöyle dedi: "Fibroblastlarımızı bu rejeneratif işaretleri dinlemeye ikna edebilirsek, gerisini kendileri yapacak".

Bu uykuda olan yolların bir gün iyileşmeyi hızlandırmak, organları onarmak veya hatta uzuvları yeniden oluşturmak için yeniden uyandırılması mümkün olabilir. Bugün imkansız gibi görünen şey, belki de zaten DNA'mızda yazılı.

Kaynak: 

• Northeastern University News: https://news.northeastern.edu/2025/06/10/axolotl-limb-regeneration/
• Monaghan Lab: https://web.northeastern.edu/monaghanlab/