Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Katarakt, normalde şeffaf olan göz merceğindeki proteinlerin yapısının ve düzeninin değişmesiyle ışığın retinaya düzgün biçimde ulaşmasını engelliyor. Araştırmacılar VP1-001 adlı oksisterol bileşiğinin bu protein organizasyonunu etkileyerek merceğin optik özelliklerini değiştirip değiştiremeyeceğini test etti. Tedavinin ardından incelenen lenslerin yüzde 61’inde ışığı odaklama yeteneğiyle ilişkili kırılma özelliklerinde iyileşme görüldü. Lenslerin yüzde 46’sında ise opaklık derecesinde gözle görülür iyileşme kaydedildi.

Ancak deneyin belki de en önemli sonucu tedavinin her kataraktta aynı şekilde çalışmamasıydı. Araştırmacılar farklı genetik nedenlerle oluşan katarakt modellerini karşılaştırdığında bazı lenslerin VP1-001’e yanıt verdiğini, bazılarının ise vermediğini gördü. Bu durum kataraktın tek bir hastalık mekanizmasından oluşmadığını ve gelecekte geliştirilecek ilaçların yalnızca belirli katarakt türlerinde etkili olabileceğini düşündürüyor.

Bu bulgular “katarakt ameliyatının yerini göz damlası aldı” anlamına gelmiyor. Çalışma insanlarda gerçekleştirilmedi ve VP1-001 bugün hastaların kullanabileceği onaylanmış bir katarakt tedavisi değil. Üstelik araştırma, tek bir uygulamanın insanlarda görmeyi geri kazandırabileceğini de göstermiyor. Günümüzde görmeyi anlamlı ölçüde bozan katarakt için yerleşik ve etkili tedavi hâlâ cerrahi olarak bulanık lensin çıkarılıp yapay göz içi lensiyle değiştirilmesi. Buna rağmen araştırma önemli bir hedefi canlı tutuyor: Eğer lens proteinlerinin yapısı ilaçlarla güvenli biçimde düzeltilebilirse, gelecekte bazı katarakt türlerini ameliyatsız tedavi etmek mümkün olabilir.

Kaynak: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35575904/