Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Stres yalnızca yaşanan olaydan değil, olay sonrası zihinsel yorumlardan da besleniyor. Beyin, tehdidin kendisi kadar tehdide dair tekrar eden düşünceleri de gerçek kabul ediyor. Bu durum, stres hormonlarının gereğinden uzun süre yüksek kalmasına ve sinir sisteminin “tetikte” moddan çıkmakta zorlanmasına yol açıyor. Sonuçta sorun bitse bile zihinsel yük devam edebiliyor.

Olumsuz odaklanma bireysel düzeyle sınırlı kalmıyor. Araştırmalar, negatif duyguların hem sosyal hem de nörolojik olarak bulaşıcı olduğunu ortaya koyuyor. Sürekli şikâyet içeren sohbetler grup içinde stresi pekiştiriyor, ortak duygusal uyarılmışlığı artırıyor ve kolektif gerginliği uzatıyor. Bu etki, iş ortamlarından sosyal ilişkilere kadar geniş bir alanda hissediliyor.

Bireysel düzeyde ise olumsuz çerçevelemeye tekrar tekrar maruz kalmak, duygusal toparlanmayı yavaşlatıyor. Beyin, tehdit geçmişte kalsa bile reaktif kalmaya devam ediyor. Bu durum dikkat, karar verme ve duygusal denge üzerinde uzun vadeli bir yük oluşturuyor. Zamanla zihinsel esneklik azalırken, stres toleransı da düşebiliyor.

Çıkarım net: Zihinsel alışkanlıklar birikimli etki yaratır. Zararsız gibi görünen sürekli yakınma ve olumsuz iç konuşma, bilişsel dayanıklılığı yavaş yavaş aşındırabilir. Buna karşılık bilinçli dikkat yönetimi ve gereksiz stres sinyallerini azaltmak, beynin daha hızlı toparlanmasını, daha net düşünmesini ve uzun vadede daha güçlü kalmasını destekler. Bu yaklaşım zoraki iyimserlik değil, beynin tam kapasiteyle çalışabilmesi için gürültüyü azaltmaktır.

KAYNAK:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17615391/ MAKALE: Bruce S. McEwen (2007) — Physiology and Neurobiology of Stress and Adaptation: Central Role of the Brain