Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Bilim insanları, buzun büküldüğünde, gerildiğinde veya büküldüğünde elektrik yükü ürettiğini keşfetti. Nature Physics dergisinde yayımlanan çığır açıcı çalışma, buzun "fleks elektrik" adı verilen bir süreçle mekanik stres altında elektrik üretebildiğini ortaya koydu. Çoğu kristal yapının aksine, bu fenomenin neredeyse tüm yalıtkanlarda görülebilmesi, sıradan buzun bile aktif bir enerji kaynağına dönüşebileceğini kanıtlıyor.

İspanya, Çin ve ABD'den araştırmacıların katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, buzun elektriksel davranışının sadece fiziksel baskıya değil, sıcaklık değişimlerine de beklenmedik tepkiler verdiğini gösterdi. Aşırı düşük sıcaklıklarda yapılan deneylerde, buz yüzeyinde kutuplarını bir mıknatıs gibi değiştirebilen "ferroelektrik" bir tabaka oluştuğu gözlemlendi. Bu bulgu, buzun sadece donmuş bir su kütlesi değil, dinamik ve enerjik bir malzeme olduğunu kanıtlayarak on yıllardır süregelen bilimsel kabulleri temelinden sarstı.

Bu keşif, doğadaki birçok gizemli olayın perdesini aralamanın yanı sıra teknolojik bir devrimin de kapılarını aralıyor. Fırtına bulutlarındaki yıldırım oluşumlarından buzul hareketlerine kadar pek çok doğal fenomen artık bu yeni perspektifle incelenecek. Araştırmanın lideri Xin Wen, buzun artık pasif değil, aktif bir malzeme olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor. Gelecekte buz tabanlı esnek sensörlerin geliştirilmesi ve aşırı soğuk ortamlarda enerji hasadı yapabilen materyallerin üretilmesi, bu keşfin sunduğu en heyecan verici uygulama alanları arasında yer alıyor.

Kaynak

Wen, X., et al. (2025). Flexoelectricity and surface ferroelectricity in ice. Nature Physics.