Bilim
Bilim İnsanları Büyüyen, DNA’sını Kopyalayan ve Bölünen Sentetik Hücre Yaptı: Ama Henüz “Canlı” Değil
SpudCell yaklaşık 150-200 tanımlanmış moleküler bileşenin lipid zar içerisinde bir araya getirilmesiyle oluşturuldu. İçerisinde DNA, ribozomlar, protein üretim sistemleri ve enerji sağlayan moleküler bileşenler bulunuyor. Araştırmacıların çözmesi gereken en büyük sorunlardan biri hücrenin bölünmesiydi. Doğal hücrelerde karmaşık hücre iskeleti ve bölünme proteinleri bu işi gerçekleştirirken ekip daha basit bir yöntem geliştirdi: Proteinleri doğrudan hücre zarına bağlayan moleküler etiketler kullanıldı ve bu sistem zarın şekil değiştirerek iki yeni hücre benzeri yapıya ayrılmasını sağladı.
Deneyin en dikkat çekici aşamalarından biri ise genetik rekabetti. Araştırmacılar hücrelerin büyümesini etkileyen bir proteinin üretimini artıran genetik değişiklik oluşturduğunda bu varyantların daha hızlı büyüdüğünü ve sonraki nesiller boyunca değiştirilmemiş hücrelere karşı avantaj kazandığını gözlemledi. Bu durum doğal seçilimin temel mantığına benzeyen bir süreç ortaya koyuyor: Daha başarılı çoğalan genetik varyantların popülasyon içerisindeki oranı zamanla artıyor. Böylece sistem yalnızca DNA taşıyan ve bölünen bir yapı olmaktan çıkıp genetik farklılıkların seçilebildiği deneysel bir platform haline geliyor.
Ancak SpudCell bağımsız bir yapay yaşam formu değil. Sistem sürekli olarak dışarıdan besin ve moleküler bileşen sağlanmasına ihtiyaç duyuyor; ayrıca ribozom gibi başlangıçta canlı hücreler tarafından üretilmiş son derece karmaşık biyolojik makineler kullanıyor. Laboratuvar dışında kendi metabolizmasını sürdürebilen ve sınırsız biçimde kendi kendine çoğalabilen bir organizma oluşturulmuş değil. Yine de çalışma yaşamın kökeni araştırmaları ve sentetik biyoloji açısından önemli bir sınırı zorluyor: Büyüme, genetik bilgi aktarımı, bölünme ve seçilim gibi “canlılık” özelliklerinin giderek daha fazlası kontrollü biçimde oluşturulmuş kimyasal sistemlerde yeniden kurulabiliyor. Bu da bilimin en eski sorularından birini yeniden gündeme getiriyor: Bir kimyasal sistem hangi noktada gerçekten canlı hale gelir?
Kaynak: https://biotic-org.translate.goog/spudcell/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=sge









