Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Bilim insanları, orta yaşlı donörlerden alınan yaşlı cilt hücrelerini, biyolojik kimliklerini bozmadan tam 30 yıl gençleştirmeyi başardı. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bu deneyde, hücrelerin sadece görünümü değil, aynı zamanda hayati fonksiyonları da 20 yaşındaki bir bireyin hücreleri gibi performans göstermeye başladı.

Bu olağanüstü dönüşüm, 2012 Nobel Ödülü kazanan "Yamanaka Faktörleri" tekniğinin modernize edilmiş bir versiyonuyla sağlandı. Normal şartlarda yetişkin hücreleri kök hücreye dönüştürmek için kullanılan bu moleküler kokteyl, bu kez süreci tam tamamlamadan durdurmak amacıyla kullanıldı. "Olgun Fazlı Geçici Yeniden Programlama" adı verilen yöntemle hücreler, kök hücreye dönüşüp orijinal kimliklerini kaybetmeden hemen önce işleme son verilerek gençlik formuna sabitlendi. Yaklaşık 13 gün süren bu genetik müdahale sonucunda, hücrelerin epigenetik saatleri on yıllar geriye çekildi.

Yenilenen fibroblast hücreleri, sadece moleküler düzeyde gençleşmekle kalmadı; aynı zamanda kolajen üretimini artırarak yara iyileşme hızını da dramatik şekilde yükseltti. Araştırma ekibi, bu yöntemin sadece kozmetik bir başarı olmadığını, aynı zamanda Alzheimer ve katarakt gibi yaşlılığa bağlı kronik hastalıklarla ilişkili gen aktivite desenlerini de gençleştirdiğini saptadı. Hücrelerin doku onarım kapasitesindeki bu artış, gelecekte organ hasarlarının ve yaşlanmaya bağlı fonksiyon kayıplarının tedavisinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

Henüz laboratuvar aşamasında olan bu çalışma, yaşlanmanın kaçınılmaz bir süreç olduğu yönündeki geleneksel algıyı sarsıyor. Uzmanlar, hücrelerin kimliğini bozmadan biyolojik yaşını küçültmenin mümkün olduğunu kanıtlayan bu bulguların, ileride klinik tedavilere dönüşebileceği konusunda umutlu. Ancak bu teknolojinin insan vücudunda güvenle uygulanabilmesi için mekanizmaların tam olarak çözülmesi ve kapsamlı güvenlik testlerinden geçmesi gerektiği vurgulanıyor.

Kaynak: Babraham Institute. (2022, 8 Nisan). Eski cilt hücreleri genç işlevlerini yeniden kazanmak üzere yeniden programlandı. ScienceDaily.