Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Fare modelleri üzerinde yapılan çalışmalar, bu keşfin sadece hafıza kaybını yavaşlatmakla kalmayıp, hastalığın temel yıkıcı etkilerini de tersine çevirebileceğini gösteriyor. Nörobiyolog Prof. Dr. Hilmar Bading liderliğindeki ekip, bu bulguların nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde yeni bir sayfa açacağını vurguluyor.

Araştırmanın merkezinde, sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan NMDA reseptörleri ile TRPM4 iyon kanalları arasındaki tehlikeli etkileşim yer alıyor. Normal şartlarda hücre sağlığını ve bilişsel fonksiyonları destekleyen bu reseptörler, sinapsların dışındaki bölgelerde TRPM4 ile birleştiğinde "ölüm kompleksi" adı verilen zehirli bir yapıya dönüşüyor. Bu yapı, sinir hücrelerini doğrudan hedef alarak beyindeki bilişsel fonksiyonların çökmesine neden olan bir zincirleme reaksiyon başlatıyor. Uzmanlar, bu mekanizmanın Alzheimer hastalarında sağlıklı bireylere oranla çok daha aktif olduğunu ve hücre ölümlerinin ana tetikleyicisi haline geldiğini ifade ediyor.

Prof. Dr. Hilmar Bading ve ekibi, bu zehirli bağı koparmak amacıyla "FP802" kodlu özel bir molekül geliştirdi. Deneysel ilaç, iki proteinin birleştiği arayüze bağlanarak ölüm kompleksinin oluşmasını kimyasal düzeyde engelliyor. Fareler üzerinde yapılan testlerde, FP802 molekülü ile tedavi edilen deneklerde hastalık seyrinin belirgin şekilde yavaşladığı saptandı. Müdahale sayesinde sinaps kayıplarının azaldığı, hücrenin enerji santralleri olan mitokondrilerin korunduğu ve Alzheimer’ın en belirgin özelliği olan beta-amiloid birikiminin önemli ölçüde düştüğü gözlemlendi. En önemlisi, deneklerin öğrenme ve hafıza yeteneklerinin büyük oranda korunduğu kaydedildi.

Bu yeni strateji, mevcut Alzheimer tedavilerinden temel bir noktada ayrılıyor. Geleneksel yöntemlerin çoğu doğrudan amiloid plaklarını temizlemeye odaklanırken, bu çalışma hücre ölümünü başlatan hücresel mekanizmayı, yani şalterin kendisini hedef alıyor. Araştırmacılar, bu yöntemin sadece Alzheimer değil, aynı mekanizmanın izlendiği ALS gibi diğer sinir sistemi hastalıkları için de umut verici bir koruma sağladığını belirtiyor. Henüz klinik öncesi aşamada olan bu keşfin insanlarda kullanılabilmesi için kapsamlı farmakolojik ve toksikolojik çalışmaların tamamlanması beklense de, elde edilen sonuçlar tıp dünyasında geleceğe yönelik güçlü bir iyimserlik yaratıyor.

Kaynak:

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260323005526.htm