Labmedya - Laboratuvar ve Sağlık Gazetesi

Yaşlandıkça zamanın giderek daha hızlı aktığı hissi, hemen herkesin ortak deneyimlerinden biridir. Stanford Üniversitesi'ndeki psikologların üzerinde durduğu "hafıza içeriği hipotezi"ne göre, bu durum aslında saatin tik taklarının hızlanmasıyla değil, beynimizin anıları kaydetme biçimiyle ilgilidir. Beyin, yaş ilerledikçe daha az sayıda "yeni" ve "benzersiz" deneyim kaydettiği için, geriye dönüp baktığımızda zaman dilimleri sıkışmış ve kısalmış gibi görünür.

Çocukluk ve gençlik yıllarında dünya keşfedilmeyi bekleyen yeniliklerle doludur. Beyin sürekli olarak yeni nöral kalıplar oluşturur, ilk kez gidilen yerleri, öğrenilen bilgileri ve yaşanan duyguları en ince detayına kadar kaydeder. Bu dönemde hafıza, zengin ve ayrıntılı "anlık görüntülerle" dolar. Bu yoğun veri kaydı, o dönemlerin hatırlandığında çok daha uzun ve dolu dolu geçmiş gibi hissedilmesine neden olur; çünkü beyin o zaman aralığı için çok fazla referans noktasına sahiptir.

Ancak yaş ilerledikçe ve yetişkinliğe adım atıldığında, hayat kaçınılmaz olarak bir rutine oturur. İşe gitmek, aynı yolları kullanmak ve benzer aktiviteleri tekrarlamak, beynin "otopilot" moduna geçmesine neden olur. Rutin hale gelen olaylar beyin için artık yeni bir bilgi değildir ve bu yüzden hafızada ayrıntılı olarak yer kaplamazlar. Beyin, tekrarlayan günleri ve haftaları benzersiz anılar olarak saklamak yerine, bunları sıkıştırarak tek bir "blok" gibi algılar.

Sonuç olarak, yılların su gibi akıp gitmesi zamanın fiziksel akışından değil, hafızamızın seçiciliğinden kaynaklanır. Araştırmacılar, zaman algısını yavaşlatmak ve hayatı daha "uzun" hissetmek için rutinin dışına çıkılmasını öneriyor. Yeni hobiler edinmek, farklı yerlere seyahat etmek veya yeni beceriler öğrenmek, beyne işleyecek taze materyaller sunarak zaman algısını yeniden genişletebilir ve yılların daha dolu hissedilmesini sağlayabilir.

Kaynakça: 

https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/makale/yaslandikca-zaman-neden-daha-hizli-gecer

 https://www.edge.org/conversation/david_m_eagleman-brain-time